Κυριακή, 19 Φεβρουαρίου 2017

Να σ΄ αγναντεύω, θάλασσα


Η θέα από την Αίθουσα Σ, στο Παραλιακό Συγκρότημα του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (παλιά καπναποθήκη Παπαστράτου).

Να σ΄ αγναντεύω, θάλασσα

Να σ’ αγναντεύω, θάλασσα, 
να μη χορταίνω απ’ το βουνό ψηλά 
στρωτή και καταγάλανη και μέσα να πλουταίνω 
απ’ τα μαλάματά σου τα πολλά.

Να ναι χινοπωριάτικον απομεσήμερο, 
όντας μετ’ άξαφνη νεροποντή 
χυμάει μες απ’ τα σύνεφα θαμπωτικά γελώντας 
ήλιος χωρίς μαντύ.

Να ταξιδεύουν στον αγέρα τα νησάκια, 
οι κάβοι, τ’ ακρόγιαλα σαν μεταξένιοι αχνοί 
και με τους γλάρους συνοδιά κάποτ’ ένα καράβι 
ν’ ανοίγουν να το παίρνουν οι ουρανοί.

Ξανανιωμένα απ’ το λουτρό να ροβολάνε κάτου 
την κόκκινη πλαγιά χορευτικά τα πεύκα, 
τα χρυσόπευκα, κι ανθός του μαλαμάτου 
να στάζουν τα μαλλιά τους τα μυριστικά.

Κι αντάμα τους να σέρνουνε στο φωτεινό χορό τους 
ως μέσα στο νερό τα ερημικά χιονόσπιτα 
κι αυτά μες στ’ όνειρό τους να τραγουδάνε, αξύπνητα καιρό.

Έτσι να στέκω, θάλασσα, παντοτινέ έρωτά μου 
με μάτια να σε χαίρομαι θολά 
και να ναι τα μελλούμενα στην άπλα σου μπροστά μου, 
πίσω κι αλάργα βάσανα πολλά.

Ως να με πάρεις κάποτε, μαργιόλα συ, 
στους κόρφους σου αψηλά τους ανθισμένους 
και να με πας πολύ μακριά απ’ τη μαύρη τούτη Κόλαση, 
μακριά πολύ κι από τους μαύρους κολασμένους

Κώστας Βάρναλης

Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2017

Έρημοι σταθμοί

Σιδηροδρομικός Σταθμός Βόλου

Έρημοι σταθμοί - 2003

Στίχοι:   Μάνος Ελευθερίου
Μουσική:   Διονύσης Τσακνής
1. Διονύσης Τσακνής

Έρημοι σταθμοί σιδηροδρόμων
δίπλα οι σκουριασμένες οι γραμμές
μοιάζουν με τις νύχτες κάποιων πόνων
στων ερώτων τις διαδρομές.

Έρημοι σταθμοί σαν τα τραγούδια
που δεν τα τραγούδησε κανείς
σαν στενά παπούτσια και κοστούμια
μιας ζωής που εσύ καταφρονείς.

Κάτω απ το υπόστεγο βαγόνια
δίχως μνήμη, δίχως εποχές
Μοιάζουν με τα αμίλητα σεντόνια
που κορμιά σκεπάσαν και ψυχές.

Έρημοι σταθμοί μέσα στ αγκάθια
συναντήσεις κι αποχωρισμοί 
σε θυμάμαι απ τα σπασμένα τζάμια
να φωτογραφίζεις τη σιωπή.

Τετάρτη, 15 Φεβρουαρίου 2017

Οι μοιραίοι

Σαν εχθές, στις 14 Φλεβάρη του 1884, γεννήθηκε στον Πύργο της Ανατολικής Ρωμυλίας (σημερινό Μπουργκάς) ο λογοτέχνης, ποιητής και δημοσιογράφος Κώστας Βάρναλης. Στο έργο του περιλαμβάνονται πολλά ποιήματα, αφηγηματικά έργα, κριτικές καθώς και μεταφράσεις. Το 1959 τιμήθηκε από την ΕΣΣΔ με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν.

Στο blog τον έχουμε ξαναδεί στα ποιήματα "Η Μπαλάντα του Κυρ Μέντιου" και "Οι πόνοι της Παναγίας". Για τη σημερινή ανάρτηση, επέλεξα το ποίημα "Οι μοιραίοι".

Mες την υπόγεια την ταβέρνα,
μες σε καπνούς και σε βρισές
(απάνω στρίγγλιζε η λατέρνα)
όλ' η παρέα πίναμ' εψές·
εψές, σαν όλα τα βραδάκια,
να πάνε κάτου τα φαρμάκια.

Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο
και κάπου εφτυούσε καταγής.
Ω! πόσο βάσανο μεγάλο
το βάσανο είναι της ζωής!
Όσο κι ο νους να τυραννιέται,
άσπρην ημέρα δε θυμιέται.

Ήλιε και θάλασσα γαλάζα
και βάθος τ' άσωτ' ουρανού!
Ω! της αβγής κροκάτη γάζα, 
γαρούφαλα του δειλινού,
λάμπετε, σβήνετε μακριά μας,
χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!

Tου ενού ο πατέρας χρόνια δέκα
παράλυτος, ίδιο στοιχειό·
τ' άλλου κοντόημερ' η γυναίκα
στο σπίτι λυώνει από χτικιό·
στο Παλαμήδι ο γιος του Mάζη
κ' η κόρη του Γιαβή στο Γκάζι.

― Φταίει το ζαβό το ριζικό μας!
― Φταίει ο Θεός που μας μισεί!
― Φταίει το κεφάλι το κακό μας!
― Φταίει πρώτ' απ' όλα το κρασί!
Ποιος φταίει; ποιος φταίει; Kανένα στόμα
δεν τό βρε και δεν τό πε ακόμα.

Έτσι στη σκότεινη ταβέρνα
πίνουμε πάντα μας σκυφτοί.
Σαν τα σκουλήκια, κάθε φτέρνα
όπου μας έβρει μας πατεί.
Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα,
προσμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα!

Αλέξανδρος Χριστοφής, «Στην ταβέρνα» 
Ο ποιητής, δημιουργώντας μια πολύ παραστατική εικόνα, μας μεταφέρει στο χώρο μιας κακόφημης υπόγειας ταβέρνας, όπου ανάμεσα στους καπνούς και στις βρισιές των άλλων θαμώνων, κάθεται μια παρέα αντρών. Ο φριχτός ήχος της (μάλλον!) ασυντήρητης λατέρνας τους συνοδεύει για άλλο ένα βράδυ στο ποτό (...εψές, σαν όλα τα βραδάκια...), στο οποίο κατέφυγαν για να ξεχάσουν τα βάσανά τους (...να πάνε κάτου τα φαρμάκια...).

Η ταβέρνα είναι ασφυκτικά γεμάτη (...Σφιγγόταν ένας πλάι στον άλλο...). Κάποιος από τους θαμώνες φτύνει στο πάτωμα. Ανάμεσα στο ποτό, στην παρέα, αναρωτιούνται πάλι για τα βάσανά τους και τον αντίκτυπο που έχουν στη ζωή τους. Ματαίως πιέζουν το μυαλό τους για να θυμηθεί κάποια στιγμή (...Όσο κι ο νους να τυραννιέται...), που η ζωή τους ήταν ευτυχισμένη (...άσπρην ημέρα δε θυμιέται....).

Η κατάσταση αυτή (το ποτό και το μεθύσι στην ταβέρνα) επαναλαμβάνεται συχνά, με αποτέλεσμα οι φίλοι να λησμονούν τις απλές χαρές της καθημερινότητας και οι μέρες να περνάνε γρήγορα από δίπλα τους (...λάμπετε, σβήνετε μακριά μας...) , χωρίς αυτοί να κάνουν κάτι το ουσιαστικό. Η εικόνα που δημιουργεί ο ποιητής, με τη θάλασσα και τον ήλιο, την ανατολή και το δειλινό, δείχνει ότι η ελπίδα και η αισιοδοξία κρύβονται σε μικρά καθημερινά πράγματα, αλλά καθώς τα μέλη της παρέας μας έχουν αφεθεί στη μοίρα τους, αδυνατούν να τα αντιληφθούν (...χωρίς να μπείτε στην καρδιά μας!...).

Στη συνέχεια, αποκαλύπτονται οι πραγματικοί λόγοι για τους οποίους βασανίζονται στην ψυχή τους. Ο ένας έχει πατέρα που είναι χρόνια παράλυτος, ο άλλος τη γυναίκα του ετοιμοθάνατη και βαριά άρρωστη, κάποιος άλλος το γιο του φυλακισμένο, ενώ η κόρη του τελευταίου είναι πόρνη στο Γκάζι.

Έτσι, όπως συμβαίνει συνήθως επάνω στα μεγάλα μεθύσια, φτάνει κάποια στιγμή που, μέσα στη ζάλη, τίθενται σοβαρά θέματα για συζήτηση, "Ποιος φταίει για τα προβλήματά μας;". Η τύχη τους, ο Θεός, η ξεροκεφαλιά τους; Μάλλον φταίει για άλλο ένα βραδύ το κρασί, στο οποίο έπνιξαν και απόψε τον πόνο τους, καταλήγουν... Είναι πια τόσο απελπισμένοι, που κανείς δεν καταφέρνει να απαντήσει στο ερώτημα αυτό.

Έτσι, η κατάσταση αυτή συνεχίζεται, χωρίς να προκύπτει κάποια άλλη διέξοδος, πέραν από το ποτό στην ταβέρνα (...πίνουμε πάντα μας σκυφτοί...). Η σκοτεινή ταβέρνα, αντιπροσωπεύει τη σύγχυση που νιώθουν, η οποία μοιάζει πια με φυλακή, που δε μπορούν να αποδράσουν. Όντας αλκοολικοί και έχοντας ήδη και άλλα προβλήματα, αντιμετωπίζονται από την υπόλοιπη κοινωνία ως περιθωριακοί (...Σαν τα σκουλήκια...), εισπράττουν χλευασμό και αδιαφορία και σταδιακά απομονώνονται (...κάθε φτέρνα όπου μας έβρει μας πατεί...). Έρμαια της μοίρας τους ("Μοιραίοι" όπως είναι και ο τίτλος), της δύσκολης ζωής τους, αλλά άβουλοι και αδύναμοι να διαχειριστούν την όλη κατάσταση, έχουν εναποθέσει πλέον τις ελπίδες τους σε κάποιο "θαύμα" που θα αλλάξει τη ζωή τους.

Γενικά, το παραπάνω ποίημα είναι διαχρονικό. Η οικονομική κρίση, έχει οδηγήσει πολλούς συνανθρώπους μας σε αντίστοιχες καταστάσεις, όπου αδυνατώντας να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους, καταφεύγουν σε πρακτικές, που αντί να τα λύσουν, τα επιδεινώνουν, βυθίζοντάς τους ακόμα πιο βαθιά στην αβεβαιότητα και τα ψυχολογικά προβλήματα...


Η πιο γνωστή εκτέλεση, χωρίς (δυστυχώς) να περιλαμβάνει όλες τις στροφές, είναι αυτή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη.


Μια άλλη εκτέλεση που μου αρέσει, είναι αυτή της Καίτης Χωματά.



Και από τη Χορωδία Τρικάλων, της Τερψιχόρης Παπαστεφάνου


Τετάρτη, 8 Φεβρουαρίου 2017

Ο Μικρός Ήρωας

Λουκιανός Κηλαηδόνης (15 Ιουλίου 1943 - 7 Φεβρουαρίου 2017)




Ο μικρός ήρωας

Στίχοι:   Λουκιανός Κηλαηδόνης
Μουσική:   Λουκιανός Κηλαηδόνης

Από τη μια οι Ιταλοί κι οι Γερμανοί
για να σε βρουν αναστατώνουν την Αθήνα
κι από την άλλη του πατέρα μου η φωνή:
"Νομίζω πως τον κρύβεις στην κουζίνα".

Εσύ να παίζεις με τον θάνατο κρυφτό
κι αυτοί να σκίζουνε τα τεύχη τα κρυμμένα, 
μη σε τρομάζει το διπλό κυνηγητό, 
εσύ τους Γερμανούς κι αυτοί εμένα.

Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει, 
καλέ μου φίλε Γιώργο Θαλάσση.
Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει, 
μικρέ μου ήρωα Γιώργο Θαλάσση.

"Εγώ δεν ξεκουράζομαι ποτέ
είμαι παντού όπου το χρέος με προστάζει
κι όσο θα υπάρχουνε στη γη κατακτητές, 
θα τους συντρίβω και το αίμα τους θα στάζει".

Πίσω απ’ τον τοίχο ο ασύρματος καλεί, 
είναι απ’ τη Μέση Ανατολή, απ’ το αρχηγείο.
Θα σoυ αναθέσουν μια καινούργια αποστολή
μ’ ευχές για καλή τύχη απ’ το αρχηγείο.

Η Κατερίνα σ’ αγαπούσε σιωπηλά, 
αλλά κι εσύ το ίδιο αγνά την αγαπούσες.
Χωρίς το Σπίθα ίσως να `ταν πιο καλά, 
παρ’ όλ’ αυτά εσύ τον συγχωρούσες.

Όταν ακούω να μιλάνε γι’ Αφρική, 
για Βερολίνο, Βενετία και Παρίσι, 
σκέφτομαι, λέω, πού να ξέραν μερικοί
πως σε όλα αυτά τα μέρη εγώ έχω ζήσει.

Πως όταν ήταν στην Ελλάδα κατοχή, 
μέσα στις σφαίρες μες στο κρύο, μες την πείνα, 
με τους Εγγλέζους να εξοπλίζουνε τη XI
μου έδειχνες μια ξένοιαστη Αθήνα.

Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει, 
καλέ μου φίλε Γιώργο Θαλάσση.
Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει
μικρέ μου ήρωα Γιώργο Θαλάσση.

"Εγώ δεν ξεκουράζομαι ποτέ
είμαι παντού όπου το χρέος με προστάζει
κι όσο θα υπάρχουνε στη γη κατακτητές, 
θα τους θερίζω και το αίμα τους θα στάζει".

Εσύ μπορούσες να οδηγήσεις φορτηγό, 
μοτοσικλέτα, οτομοτρίς κι αεροπλάνο
κι όπου κι αν ήσουν πάντα δίπλα ήμουν κι εγώ, 
μαζί σου ή να ζήσω ή να πεθάνω.

Ήσουνα πάντα εκδικητής και τιμωρός
γι αυτόν που γέμισε τον τόπο με στρατό του
και μ’ ένα χτύπημά σου έπεφτε ο φρουρός
με μια στροφή γύρω απ’ τον εαυτό του.

Μπορούσες πάλι να ημερεύεις τα σκυλιά
με κάποιο σφύριγμα που σου `μαθε τσομπάνος
κι έτσι που πέταγες με κόλπο τη θηλιά
θα έπρεπε να είσαι Αμερικάνος.

Τι να σου πω, τι να σου πω, τι να σου πω
που να μην το `χει πει κανένας για κανέναν, 
εγώ μονάχα ένα πράγμα θα σου πω.
Μου φτάνει πως μεγάλωσα με σένα.

Πού είσαι τώρα και σ’ έχω χάσει, 
καλέ μου φίλε Γιώργο Θαλάσση.
Όπου κι αν είσαι, θα `χεις γεράσει
μικρέ μου ήρωα Γιώργο Θαλάσση.

Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017

Χιονισμένος Βόλος

Πρώτη ανάρτηση για τη νέα χρονιά! Καλή Χρονιά σε όλους!

Μερικές φωτογραφίες από το χιονισμένο Βόλο, που τράβηξα σήμερα το απόγευμα... Λίγος κόσμος στους δρόμους, ελάχιστα αυτοκίνητα κυκλοφορούν, ησυχία... Ο συννεφιασμένος ουρανός, το χιόνι να πέφτει, αλλά και το απόκοσμο φως, μου θύμισε το ταξίδι μου στην Ισλανδία το 2011. Σύμφωνα με τους μετεωρολόγους, η χιονόπτωση αναμένεται να σταματήσει αύριο, αλλά οι χαμηλές θερμοκρασίες θα παραμείνουν...


Σάββατο, 31 Δεκεμβρίου 2016

Η ενδεκάτη εντολή

Το 2016 σε λίγες ώρες από τώρα φτάνει στο τέλος του! Θα ήθελα να κλείσω αυτή τη χρονιά (μια χρονιά με λίγες δημοσιεύσεις για το blog), με την παρακάτω ανάρτηση, το κεντρικό νόημα της οποίας, αποτελεί ίσως μια ευχή όλων μας (σαν άτομα, σαν χώρα, σαν πλανήτης, όπως το ερμηνεύσει κανείς...) για τη νέα χρονιά που έρχεται...

Ένα από τα πολλά τραγούδια που μου αρέσουν, είναι "Η ενδεκάτη εντολή". Οι στίχοι είναι του Νίκου Γκάτσου, έχει μελοποιηθεί από τον Γιώργο Χατζηνάσιο, ενώ πρώτη το ερμήνευσε η Νανά Μούσχουρη. Ποια είναι όμως η ενδεκάτη εντολή; Η προσωπική μου άποψη είναι η ελευθερία, άποψη την οποία θα εξηγήσω στη συνέχεια.

Η ενδεκάτη εντολή - 1985

Στίχοι:   Νίκος Γκάτσος
Μουσική:   Γιώργος Χατζηνάσιος
1. Νανά Μούσχουρη

Ρίξ’ ένα βλέμμα σιωπηλό
στον κόσμο τον αμαρτωλό
και δες η γη πως καίει.
Και με το χέρι στην καρδιά
αν δε σ’ αγγίξει η πυρκαγιά, 
ψάξε να βρεις ποιος φταίει.

Σα χαμοπούλι ταπεινό
που δεν εγνώρισ’ ουρανό
και περπατάει στο χώμα, 
την ενδεκάτη εντολή
δεν την σεβάστηκες πολύ
γι’ αυτό πονάς ακόμα.

Την ενδεκάτη εντολή
δεν την σεβάστηκες πολύ
γι’ αυτό πονάς ακόμα.

Είναι καινούργια και παλιά
σαν της ψυχής την αντηλιά, 
σαν της καρδιάς τα βάθη.
Μα μες του κόσμου τη φωτιά
που μπερδευτήκαν τα χαρτιά
κανείς δε θα τη μάθει.

Τράβα να βρεις τον Μωυσή
και ξαναρώτατον κι εσύ
μήπως αυτός την ξέρει
την ενδεκάτη εντολή
που `ν’ ολοκάθαρο γυαλί
και κοφτερό μαχαίρι.

Την ενδεκάτη εντολή
που `ν’ ολοκάθαρο γυαλί
και κοφτερό μαχαίρι.

Στην παγωμένη σου ερημιά
το γέλιο γίνεται ζημιά
κι η ομορφιά σκοτάδι.
Έτσι είναι φίλε μου η ζωή
φέρνει τον ήλιο το πρωί
την καταχνιά το βράδυ.

Κάνε λοιπόν υπομονή
τώρα που φως δε θα φανεί
κι ούτε θα `ρθει καράβι.
Την ενδεκάτη εντολή
την ξέρουν μόνο οι τρελοί
κι όλοι της γης οι σκλάβοι.

Την ενδεκάτη εντολή
την ξέρουν μόνο οι τρελοί
κι όλοι της γης οι σκλάβοι.


Ο ποιητής καλεί τον αναγνώστη να ρίξει μια ματιά γύρω του, στα προβλήματα των συνανθρώπων του ("στον κόσμο τον αμαρτωλό"), της κοινωνίας και του κόσμου γενικότερα ("και δες η γη πως καίει"), και να αναλογιστεί σοβαρά και αντικειμενικά ("αν δε σ’ αγγίξει η πυρκαγιά"), τι φταίει για όλα αυτά.

Πιθανότατα ο αναγνώστης να μη μπορεί να δώσει μια σαφή απάντηση, εγκλωβισμένος στα προσωπικά του προβλήματα, αγνοώντας την "ενδεκάτη εντολή", που είναι η ελευθερία από τα δεσμά του. Τον παρομοιάζει με ένα πουλί, που αντί να πετάξει ψηλά στον ουρανό, ελεύθερο και περήφανο, παραμένει καθηλωμένο στο έδαφος, ανήμπορο να κάνει κάτι.

Η ενδεκάτη εντολή είναι μια αξία διαχρονική ("Είναι καινούργια και παλιά"), που φωλιάζει μέσα στις καρδιές των ανθρώπων ("σαν της καρδιάς τα βάθη"). Η αναταραχή όμως ("που μπερδευτήκαν τα χαρτιά") που προκάλεσε του "κόσμου η φωτιά", δηλαδή πόλεμοι, κακουχίες, εκμετάλλευση, έθεσε νέες προτεραιότητες για τον κόσμο (ίσως η προσωπική επιβίωση), ο οποίος τη λησμόνησε.

Η αναφορά του ποιητή στο Μωυσή και κατ' επέκταση στις δέκα εντολές, δείχνει ότι από πολύ παλιά ο άνθρωπος είχε αντιληφθεί την αξία της νομοθεσίας και του δικαίου για την εύρυθμη λειτουργία των κοινωνιών και των ανθρωπίνων σχέσεων. Η ελευθερία λοιπόν είναι όχι μόνο διαχρονική αξία, αλλά επίσης άδολη και ξεκάθαρη μέσα στην ψυχή του κόσμου ("ολοκάθαρο γυαλί"), σαν ένα κοφτερό μαχαίρι που θα κόψει τα δεσμά της καταπίεσης.

Η ζωή των καταπιεσμένων ανθρώπων είναι δύσκολη και μοναχική ("Στην παγωμένη σου ερημιά"), και οποιαδήποτε αχτίδα αισιοδοξίας και χαράς (γέλιο, ομορφιά), αγνοείται ή αντιμετωπίζεται με καχυποψία και ειρωνεία (ζημιά, σκοτάδι). Κάποιοι από τους ανθρώπους το φιλοσοφούν περισσότερο. Γιατί συμβαίνουν αυτά; Ποιος φταίει; Πώς θα αλλάξει; Έρχονται όμως κάποιοι να τους "συνετίσουν". Έτσι είναι η ζωή, λένε, για άλλους είναι εύκολη (ήλιος), για άλλους δύσκολη (καταχνιά). Γιατί να μπλέξεις εσύ; ας κάνει την αλλαγή κάποιος άλλος "τρελός". Ο ποιητής θεωρεί, λοιπόν, ότι πολλοί έχουν αναρωτηθεί για πολλά από αυτά που τους συμβαίνουν, αλλά για διάφορους λόγους, προτιμούν να προσμένουν καλύτερες μέρες, χωρίς εκείνοι να πράξουν κάτι γι αυτό.

Ποιοι είναι όμως αυτοί που γνωρίζουν την ενδεκάτη εντολή, και κατ΄επέκταση παλεύουν γι αυτή; Είναι οι τρελοί και οι σκλάβοι αυτού του κόσμου! Οι μεν γιατί δεν αντιλαμβάνονται το βάρος των κυρώσεων των πράξεων τους εξαρχής, οι δε γιατί δεν έχουν τίποτα να χάσουν στις προσπάθειές τους!



Καλή Χρονιά σε Όλους και Ευτυχισμένο το 2017!!!

Δευτέρα, 26 Δεκεμβρίου 2016

Σχετικά με την πτώση του ρωσικού αεροπλάνου...

Το χθεσινό περιστατικό της πτώσης του ρωσικού αεροπλάνου, που μετέφερε μέλη της Χορωδίας του Κόκκινου Στρατού και δημοσιογράφους στη Συρία για τον εορτασμό της νέας χρονιάς, είναι ένα γεγονός που με στεναχώρησε βαθύτατα... Μέσω αυτής της ανάρτησης, θα ήθελα να στείλω τα συλλυπητήριά μου στις οικογένειες των θυμάτων.

Η αγάπη μου για τη ρώσικη μουσική είναι γνωστή, μέσω των σχετικών αναρτήσεων και μεταφράσεων τραγουδιών, που έχω ανεβάσει στο blog τα τελευταία 3 χρόνια (μπορείτε να δείτε όλες τις αναρτήσεις, κάνοντας κλικ ΕΔΩ), μια αγάπη που επεκτάθηκε αργότερα στην ιστορία και τον πολιτισμό της μεγάλης αυτής χώρας. Ως εκ τούτου, το χθεσινό γεγονός με επηρέασε...

Για το λόγο αυτό, εις μνήμην των θυμάτων, θα παραθέσω στη συνέχεια μερικά τραγούδια που έχει ερμηνεύσει η χορωδία, κάπως πιο στενάχωρα... 

Όπως έχω αναφέρει ξανά, το Συγκρότημα Αλεξαντρώφ ιδρύθηκε το 1928 από τον Αλεξάντερ Βασίλιεβιτς Αλεξαντρώφ, ο οποίος είναι και ο συνθέτης του εθνικού ύμνου της Σοβιετικής Ένωσης και της Ρωσίας (στο blog τον έχουμε ξαναδεί στα τραγούδια "Ιερός Πόλεμος" και "Οι στρατιώτες προχωρούσαν", όπου έχει συνθέσει τη μουσική). Περιλαμβάνει αντρική χορωδία, ορχήστρα καθώς και χορευτικό τμήμα. 














Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2016

Σαν παλιό σινεμά...


Σαν παλιό σινεμά και σαν τη Χαλιμά
που μιλάει με τα παιδιά
σου κρύβω την αλήθεια
κι αφήνω από τα στήθια μου να βγουν
παραμύθια για κείνους π’ αγαπούν

Για στιγμές μυστικές για λάμψεις μαγικές
γι’ αγκαλιές ερωτικές για νύχτες φωτεινές

Δευτέρα, 31 Οκτωβρίου 2016

Για ένα παιδί που κοιμάται

Μετά από απουσία μερικών εβδομάδων, επιστρέφω ξανά... Το 3ήμερο της 28ης είχα κατέβει μια βόλτα στην Αθήνα, μια βόλτα που χρειαζόταν, για να σπάσει και λίγο η μονοτονία, μετά από 2 μήνες στο Βόλο.

Το Σάββατο το πρωί πήγα κέντρο. Στα φανάρια Καλάρη με Αχαρνών, παρατήρησα ένα μικρό παιδί, με ένα εργαλείο καθαρισμού τζαμιών στα χέρια. Περίμενε πότε το φανάρι θα ανάψει κόκκινο, για να καθαρίσει τα τζάμια του αυτοκινήτου κάποιου διερχόμενου οδηγού. Στο μυαλό μου ήρθε το παρακάτω ποίημα, από τα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Β' Γυμνασίου. Μέσω της ανάρτησης αυτής, στέλνω και χαιρετισμούς στο φιλόλογο κύριο Βωβό, που μας το χε διδάξει στο σχολείο...


ΔΗΜΗΤΡΑ Χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Για ένα παιδί που κοιμάται
         Στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας του εικοστού αιώνα, μετά την κατάρρευση των καθεστώτων των ανατολικών χωρών, μεγάλο μέρος του πληθυσμού τους μετακινήθηκε σε ευρωπαϊκές χώρες, με σκοπό την εξεύρεση εργασίας. Από την εποχή αυτή και ως τις μέρες μας ζουν και βιοπαλεύουν στη χώρα μας χιλιάδες οικονομικοί μετανάστες, όπως το παιδί του ποιήματος, που κερδίζει το ψωμί του στα φανάρια της λεωφόρου και κοιμάται στο μηχανοστάσιο του εργοστασίου. Το ποίημα περιλαμβάνεται στη συλλογή Το κυπαρίσσι των εργατικών (1995).
Νύχτα. Η κίνηση αραιή στη λεωφόρο.
Μες στο κλειστό, το φωτισμένο εργοστάσιο,
Οι μηχανές, αποσταμένες* μα άγρυπνες,
Επιβλέπουν σαν άκακοι γίγαντες
Τον ύπνο του μικρού. Στριμωγμένος
Κοντά στη σκάρα του ατμού,*
Με του αδερφού του το παλτό σκεπασμένος
Ξεκουράζεται.
Όλη τη μέρα δουλεύει στα φανάρια*
Σκουπίζει τζάμια βιαστικά με το κόκκινο.
Εισπράττει κέρματα ή την εύλογη* αγανάκτηση. Περιμένει το επόμενο φανάρι.
Τίμια κερδίζει έτσι το ψωμί
Και το μερίδιο του νυχτοφύλακα,
Που τον αφήνει να κοιμάται εκεί μέσα.
Τα χιονισμένα βουνά της πατρίδας του,
Τα χέρια της μάνας του που τύλιγαν γύρω του
Γυναίκειο μαντίλι για το κρύο,
Το δάσκαλο που πληρωνότανε με γάλα
Μόλις θυμάται.
Θυμάται κάτι ελληνικά από το στόμα του,
Που τώρα εδώ ακούγονται αλλιώτικα.
Όχι σαν βότσαλα γυαλιστερά μεγάλης θάλασσας,
Όχι σαν ποδοβολητό του αλόγου
Ενός ανίκητου στρατηλάτη,*
Αλλά να, σαν τα κέρματα στην τσέπη,
Σαν το φτύσιμο στο βλέμμα του πελάτη.
Καμιά φορά πιο εγκάρδια
Σαν τούτο δω το βουητό της σκάρας,
Που όλο ανεβάζει το θερμό ατμό.
Δ. Χ. Χριστοδούλου, Το κυπαρίσσι
των εργατικών
, Καστανιώτης

Τρίτη, 4 Οκτωβρίου 2016

Σπούτνικ 1

Σαν σήμερα, στις 4 Οκτωβρίου του 1957, η Σοβιετική Ένωση εκτοξεύει στο διάστημα το δορυφόρο Σπούτνικ 1 (ρωσ. Спутник-1), τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο στην ιστορία. Στα ρώσικα, Σπούτνικ σημαίνει συνοδός. Η εκτόξευση έγινε από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν, με πύραυλο τύπου R7. Ο πύραυλος R7 ήταν ο πρώτος διηπειρωτικός πύραυλος του κόσμου, με αρχική αποστολή τη μεταφορά πυρηνικών κεφαλών σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Σχεδιαστής του Σπούτνικ και του R7, όπως και επικεφαλής σχεδιαστής του Σοβιετικού Διαστημικού προγράμματος μέχρι και το θάνατό του το 1966, ήταν ο Σεργκέι Κορολιόφ (ρωσ. Сергей Павлович Королёв). Αξίζει να σημειωθεί ότι από τα δημιουργήματά του, χρησιμοποιούνται μέχρι και σήμερα ο πύραυλος R7 και το διαστημόπλοιο Σογιούζ. Ο δορυφόρος Σπούτνικ είχε ως αποστολή τη μελέτη του περιβάλλοντος έξω από την ατμόσφαιρα. Το πιο γνωστό του χαρακτηριστικό είναι το "Μπιπ" που εξέπεμπε κάθε 0,3 sec. Έμεινε στο διάστημα για 3 μήνες, μέχρι τις 3 Ιανουαρίου του 1958, που κάηκε στην ατμόσφαιρα. Με την εκτόξευση του Σπούτνικ 1, αρχίζει επίσημα ο ανταγωνισμός για την κατάκτηση του διαστήματος (Κούρσα του Διαστήματος), μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων του Ψυχρού Πολέμου, ΕΣΣΔ και ΗΠΑ. Ο ανταγωνισμός αυτός έληξε τυπικά, με την αποστολή Απόλλων 11 των Αμερικανών στη Σελήνη, τον Ιούλιο του 1969.

Κάπως έτσι λοιπόν, ξεκίνησε το θαυμαστό ταξίδι της ανθρωπότητας στο διάστημα. Με την ενασχόληση αυτή, ο άνθρωπος εκτός του ότι έμαθε πολλά, κατάφερε να σπάσει τα "δεσμά" που τον κρατούσαν στη Γη. Η εξερεύνηση του διαστήματος στις μέρες μας συνεχίζεται, (όχι με το ζήλο και την έκταση της Κούρσας του Διαστήματος), με απώτερο σκοπό στο μέλλον τα ταξίδια και τις αποικίες σε άλλους πλανήτες. Εκτός από τις παραδοσιακές δυνάμεις του χώρου (Ρωσία, ΗΠΑ), έχουν εμφανιστεί πλέον και άλλες, όπως η Κίνα, η 3η χώρα (μετά τις δύο που προαναφέρθηκαν) που με δικά της μέσα στέλνει ανθρώπους στο διάστημα. Νέοι, άγνωστοι και ανεξερεύνητοι κόσμοι ανοίγονται μπροστά μας...

Να σημειωθεί ότι στις 4 Οκτωβρίου γιορτάζουν οι Διαστημικές Δυνάμεις του Ρωσικού Στρατού.

Αντί επιλόγου, θα παραθέσω μερικές Σοβιετικές αφίσες, σχετικές με την εξερεύνηση του διαστήματος, με την αντίστοιχη μετάφραση.

Ο θρίαμβός μας στο διάστημα - Ύμνος στη Σοβιετική χώρα
Πατρίδα!
Άναψες το άστρο της Προόδου και της Ειρήνης
Ζήτω η Επιστήμη,
Ζήτω η Εργατιά!
Ζήτω η Σοβιετική κυβέρνηση
Σοβιετικέ να είσαι υπερήφανος.
Εσύ άνοιξες το δρόμο από τη Γη
προς τα Αστέρια
Στο όνομα της Ειρήνης
Γεννηθήκαμε, για να κάνουμε
το παραμύθι πραγματικότητα

Για τη συγγραφή του άρθρου χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από την Ελληνική Βικιπαίδεια
Οι αφίσες και οι μεταφράσεις τους, προέρχονται το site "Russia travel blog". (Link 1, Link 2)