Η ανάρτηση αυτή, "ανεβαίνει" με αφορμή την προχθεσινή εκδήλωση στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, που διοργάνωσε ο Πανελλαδικός Σύνδεσμος Αγωνιστών Εαμικής Εθνικής Αντίστασης.
Ένα από τα αγαπημένα μου τραγούδια που έχει τραγουδήσει ο Στέλιος Καζαντζίδης (σχετικό με την αφορμή της ανάρτησης), είναι το "Δε θέλω να μου δέσετε τα μάτια". Οι στίχοι είναι του Κώστα Βίρβου και η μουσική του Χρήστου Λεοντή.
Ο αγωνιστής έχει συλληφθεί και οδηγηθεί στο εκτελεστικό απόσπασμα. Παραμένει όμως θαρραλέος μέχρι το τέλος. Ζητά να μην του δέσουν τα μάτια, για να δει τον ήλιο για τελευταία φορά (οι εκτελέσεις γίνονταν συνήθως νωρίς το πρωί) και δε φοβάται να αντικρίσει το θάνατο που έρχεται (...δεν σκιάζομαι τα βόλια τα σκληρά...). Η πράξη της θυσίας του, θα κάνει μεγαλύτερο κακό στους κατακτητές, καθώς θα εμπνεύσει τους υπόλοιπους αγωνιστές και το λαό να τους πολεμήσουν (...κι αν κάνετε τα στήθια μου κομμάτια εσείς πεθαίνετε κι όχι εγώ...). Ο λαός θα θυμάται μετά από καιρό τις θυσίες αυτές και θα αισθάνεται ευγνωμοσύνη (...να στείλω στους ανθρώπους τη χαρά...).
Καταρχήν, την καλησπέρα μου! Μετά από μια πιεστική μέρα, βρίσκω λίγο χρόνο να αφιερώσω στο blog.
Τις προηγούμενες μέρες, ακούσαμε όλοι την ανακοίνωση των επιστημόνων της NASA σχετικά με την ανακάλυψη νερού σε υγρή μορφή στον πλανήτη Άρη. Σαν προχθές (4 Οκτωβρίου 1957) εκτοξεύτηκε στο διάστημα από τους Σοβιετικούς ο Σπούτνικ 1, ο πρώτος τεχνητός δορυφόρος της Γης, αποτελώντας ουσιαστικά ένα από τα πρώτα βήματα για την κατάκτηση του διαστήματος από τον άνθρωπο.
Κάνοντας μια μικρή παρένθεση (!), θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό, που μικρός άκουγα τη Λιλιπούπολη στο Τρίτο Πρόγραμμα (εποχές Α' Δημοτικού το 2002-2003). Από εκεί προέρχονται και τα δύο τραγούδια που θα μοιραστώ μαζί σας. Τα τραγούδια αυτά αναφέρονται στον "τρελό επιστήμονα" της πολιτείας αυτής, τον δόκτορα Δρακατώρ. Δεν θυμάμαι και πάρα πολλά, εκτός ότι έμενε σε ένα παλιό κάστρο, είχε για μεταφορικό μέσο ένα μαύρο γαϊδούρι (τα λένε και τα τραγούδια), και ήταν εφευρέτης.... Για να μην αναρωτιέστε για την πρόλογο (κατά πόσο είναι σχετικός με τη συνέχεια), ο συνδετικός κρίκος είναι το πρώτο τραγούδι και συγκεκριμένα οι στίχοι "...για να ανάψω και να πετάξω
πύραυλο ψηλά στον ουρανό..." και "...τα ονόματα και τα χρώματα
πού 'χουνε τα αστέρια να σας πω...". Το δεύτερο τραγούδι επιλέγεται γιατί αναφέρεται στο ίδιο πρόσωπο.
(Όσον αφορά το πρώτο τραγούδι, δε βρήκα τους στίχους πουθενά στο ίντερνετ, οπότε διόρθωσα αυτούς που ήταν στην περιγραφή του βίντεο στο Youtube).
Και όπως πάντα, καλή σας ακρόαση....! Καληνύχτα...!
Είμαι ο δόκτωρ Δρακατώρ και μπαίνω
μες στο κάστρο μου το γκρεμισμένο
για να ανάψω και να πετάξω
πύραυλο ψηλά στον ουρανό.
Είμαι ο δόκτωρ Δρακατώρ που βγαίνω
απ' το κάστρο μου το γκρεμισμένο
τα ονόματα και τα χρώματα
πού 'χουνε τα αστέρια να σας πω.
Είμαι ο δόκτωρ Δρακατώρ που ξέρει
την αλλαγή αμέσως να σας φέρει
ανακράζοντας και καλπάζοντας
πάντα προς το μέλλον το λαμπρό.
==============
"Πώς μ’ αρέσει η ιστιοπλοΐα όταν έχει δώδεκα μποφόρ". Με μια βάρκα που χοροπηδάει το κύμα καβαλάει, ο δόκτωρ Δρακατόρ. "Πώς μ’ αρέσουν τα τραγούδια, πώς μ’ αρέσει το φολκλόρ". Με τσαρούχια γκλίτσα και φλογέρα πηδάει στον αέρα ο δόκτωρ Δρακατόρ. "Πώς μ’ αρέσει η ιππασία, πώς μ’ αρέσουνε τα σπορ". Με βροχή με χιόνι με χαλάζι, ατρόμητος καλπάζει ο δόκτωρ Δρακατόρ. "Τρέχα τρέχα μαύρο μου γαϊδούρι, σπάσε σπάσε το παγκόσμιο ρεκόρ κι αν με ρίξεις κάτω δεν πειράζει". Ατρόμητος καλπάζει ο δόκτωρ Δρακατόρ.
"...Ο ιδρώτας, πρωινή δροσιά κι ο πόνος νιο τραγούδι, για την Ελλάδα, η πληγή, στα στήθια μας λουλούδι. Μπροστά κι όλο μπροστά προς την αυγή που χαιρετάει τη λευτεριά, τη λευτεριά σ’ αυτή τη γη..." ΚΥΠΡΟΣ 1974 - ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ!!!
Σοβιετική αφίσα για την πολιορκία του Λένινγκραντ. "Θα υπερασπιστούμε την πόλη του Λένιν"
Το ακόλουθο άρθρο είχα σκοπό να το γράψω ανήμερα της 28ης Οκτωβρίου, αλλά λόγω υποχρεώσεων της σχολής, το βάζω σήμερα.
Αντί προλόγου, θα παραθέσω τη μετάφραση ενός ρώσικου τραγουδιού.
"Οι στρατιώτες προχωρούσαν" (ρωσ. Шли солдаты) είναι ρώσικο-σοβιετικό τραγούδι του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου. Τους στίχους έγραψε ο A. Dostal (А. Досталь), ενώ τη μουσική συνέθεσε ο Alexander Vasilyevich Alexandrov (Александр Васильевич Александров) ιδρυτής της χορωδίας του Κόκκινου Στρατού και συνθέτης του Σοβιετικού και του Ρώσικου εθνικού ύμνου.Δεν κατάφερα να βρω πολλές πληροφορίες για αυτό το τραγούδι. Στους στίχους προβάλλεται η άδολη αγάπη για την πατρίδα, η υπενθύμιση των αγώνων του παρελθόντος, αλλά και η πρόθεση για νέο αγώνα για την προστασία της πατρίδας (και κατ' επέκταση των ανθρωπων της), αν κάποιος την απειλήσει.
Ένα τραγούδι που ταιριάζει στην περίπτωση που μια χώρα διεξάγει αμυντικό πόλεμο, ώστε να αντιμετωπίσει έναν εχθρό που επιβουλεύεται την ελευθερία της και την ειρήνη...!
Οι ελληνικοί στίχοι προέκυψαν από μετάφραση των ρώσικων, που βρήκα στο site SovMusic.ru.
ΣΤΙΧΟΙ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
Οι στρατιώτες προχωρούσαν,
Οι στρατιώτες προχωρούσαν,
για να υπερασπιστούν τη χώρα τους.
Οι στρατιώτες προχωρούσαν,
Οι στρατιώτες προχωρούσαν,
ένας ιερός πόλεμος.
Μες στα ηλιοβασιλέματα, πάνε οι στρατιώτες στη μάχη
για την αγαπημένη πατρίδα.
Μες στα ηλιοβασιλέματα, πάνε οι στρατιώτες στη μάχη
για την αγαπημένη πατρίδα.
ΡΕΦΡΑΙΝ
Ε, έι, στρατιώτη, το μονοπάτι των στρατιωτών.
Τραγούδι, σαν κοκκινολαίμης, πέτα.
Μακρύς δρόμος, ε, εί.
Ωραίος δρόμος, ε, έι.
Τραγούδι, σαν κοκκινολαίμης, πέτα.
Τραγούδι, σαν κοκκινολαίμης, πέτα.
Ήταν, ήταν
ήταν δύσκολα χρόνια.
Αυτό, αυτό
δε θα το ξεχάσουμε ποτέ.
Ας σβήσει η φωτιά του πεδίου της μάχης.
Ας θυμάται τα κατορθώματα όλη η γη.
Ας σβήσει η φωτιά του πεδίου της μάχης.
Ας θυμάται τα κατορθώματα όλη η γη.
ΡΕΦΡΑΙΝ
Αν χρειαστεί, αν χρειαστεί
Από αυτόν τον τόπο θα κινηθούμε με τις ξιφολόγχες.
Σταθείτε πλάι πλάι, σταθείτε πλάι
Ισχυρό τείχος.
Αν χρειαστεί, θα ορθώσουμε ένα τείχος,
για να προστατέψουμε τα πατρικά μας σπίτια.
Αν χρειαστεί, θα ορθώσουμε ένα τείχος,
για να προστατέψουμε τα πατρικά μας σπίτια.
ΡΕΦΡΑΙΝ
Πατρίδα αγαπημένη, πατρίδα αγαπημένη.
Η απέραντη ομορφιά
Σπίτι αγαπημένο, σπίτι αγαπημένο,
όπου οι συγγενείς περιμένουν να μας δουν.
Πατρίδα αγαπημένη με τις χρυσές διαδρομές.
Σταματώ να τραγουδώ, συγγνώμη,
Πατρίδα αγαπημένη με τις χρυσές διαδρομές.
Σταματώ να τραγουδώ, συγγνώμη,
Ερμηνεία από τη χορωδία του Κόκκινου Στρατού.
Το βίντεο πιθανόν να είναι από περιοδία της σε σοβιετικό στρατόπεδο.
Ο όρος πατριωτισμός και αγάπη κάποιου για την πατρίδα του, είναι ένας (απ' τους πολλούς) όρος που έχει παρεξηγηθεί στην Ελλάδα. Ο πατριώτηςαγαπά τη χώρα του χωρίς να περιμένει ανταλλάγματα (άδολη αγάπη), σέβεται την ιστορία της, τα ήθη και τα έθιμα, τους ανθρώπους της, το φυσικό της περιβάλλον, επιθυμεί την πρόοδο και την ανάπτυξή της. Ταυτόχρονα επιδιώκει την ειρήνη και την αρμονική συνύπαρξη με τους υπόλοιπους λαούς, καθώς και τη συνεργασία μαζί τους, για την πρόοδο του παγκόσμιου πολιτισμού. Δεν διακατέχεται από σύνδρομα ανωτερότητας ή κατωτερότητας και αναγνωρίζει ότι όλοι οι λαοί έχουν προσφέρει στο διάβα της παγκόσμιας ιστορίας. Ακολουθεί ένα διεθνιστικό τρόπο αντίληψης, χωρίς να απομακρύνεται από την ιστορία και τις παραδόσεις του. Ο πατριώτης δεν είναι ρατσιστής, σέβεται τους συνανθρώπους του και δεν διακατέχεται από ξενοφοβικά σύνδρομα. Δείχνει ανοχή στην αντίθετη άποψη και στο διαφορετικό, επικροτώντας το διάλογο και τη δημοκρατία και καταδικάζοντας τη βία. Δεν διαλαλεί το "πόσο αγαπά τη χώρα του", πράγμα το οποίο δεν μετριέται, αλλά το αποδεικνύει καθημερινά με τον τρόπο συμπεριφοράς του, αλλά και σε δύσκολες στιγμές, όπως πχ ένας αμυντικός πόλεμος.
Τα παραπάνω έρχονται σε αντίθεση με το προφίλ του εθνικιστή, που κάποιοι προσπαθούν να τον βαφτίσουν πατριώτη. Όλες οι ιδέες του στηρίζονται στο μίσος και στο φόβο για το διαφορετικό. Ο εθνικιστής πιστεύει ότι η χώρα του είναι η ανώτερη και μόνο αυτή έχει προσφέρει στην ιστορία, (ρε όταν εμείς χτίζαμε παρθενώνες, οι άλλοι ζούσαν σε σπηλιές... κτλ.) σε αντίθεση με τις άλλες χώρες. Αντιμετωπίζει τους ανθρώπους που είναι διαφορετικοί απ' αυτόν με αισθήματα μίσους και τους κατηγοριοποιεί, οδηγώντας στην έξαρση του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της βίας.Δεν επιδιώκει την ειρήνη με τις άλλες χώρες, τονίζοντας ότι με έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο θα λυθούν οι όποιες διαφορές.Υποτιμά τη δημοκρατία, τους μηχανισμούς της και την αρχή της πλειοψηφίας καθώς επικροτεί απολυταρχικά-ολοκληρωτικά καθεστώτα. Επιδιώκει να επιβάλλει την άποψή του, χωρίς να διατίθεται για διάλογο, δεν αποδέχεται μια αντίθετη γνώμη και καταφεύγει πολλές φορές σε πράξεις βίας, για εξοντώσει αυτούς που του αντιτίθενται. Μένει προσκολλημένος στο παρελθόν και βλέπει παντού γύρω του συνωμοσίες (μασόνοι, Εβραίοι, εξωγήινοι κτλ...). Τονίζει συνέχεια πόσο αγαπά τη χώρα του, χωρίς να το αποδεικνύει έμπρακτα με τη στάση ζωής του.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο πατριώτης ΔΕΝ είναι εθνικιστής-φασίστας, όπως υποστήριζουν κάποιοι! Ο πατριωτισμός δεν είναι κτήμα συγκεκριμένου πολιτικού χώρου και κανένας δεν είναι θεματοφύλακάς του. Είναι κτήμα του κάθε λαού. Ο πατριωτισμός δεν κοιτά πολιτικά πιστεύω, ο πατριώτης μπορεί να είναι αριστερός, κομμουνιστής, δεξιός, κεντρώος, να μην ασχολείται με τα πολιτικά. Αυτό έχει αποδειχθεί με την πορεία της ιστορίας. Α, και κάτι άλλο, ο μόνος δίκαιος και αναγκαίος πόλεμος είναι ο αμυντικός.
Αν και έχει περάσει μια βδομάδα απ' την 28η Οκτωβρίου,
Ζήτω η 28η Οκτωβρίου! Τιμή και δόξα σε όσους πολέμησαν το 40! Τιμή και δόξα στους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης! Κάτω ο φασισμός! Ζήτω ο Ελληνικός Λαός! Ζήτω η Ελλάδα!
Μακάρι να μην ξαναζήσει η χώρα και η οικουμένη πολέμους και βία! Μακάρι οι λαοί να συνεργαστούν και να ζήσουν όλοι μαζί αρμονικά σε αυτόν τον υπέροχο πλανήτη, στην μικρή και ήσυχη γωνιά του σύμπαντος, στην οποία βρισκόμαστε...!
Σαν σήμερα, στις 18 Οκτωβρίου του 1920, γεννιέται στην Αθήνα μια μεγάλη Ελληνίδα, η Μελίνα Μερκούρη! Σπουδαία ηθοποιός και ερμηνεύτρια, ιδιαιτέρως γνωστή για την εκστρατεία της, σαν υπουργός πολιτισμού, για την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα πίσω στην Ελλάδα!
Προς τιμήν αυτής της μεγάλης μορφής της νεότερης Ελλάδας, θα παραθέσω μερικά σχετικά βίντεο!
Είμαι Ρωμιά
(η χούντα της αφαίρεσε την υπηκοότητα, λόγω της έντονης αντιδικτατορικής της δράσης).
"Ο κυρ Αντώνης" (Στίχοι-Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις), από εκπομπή της γαλλικής τηλεόρασης.
"Αγάπη που 'γινες δίκοπο μαχαίρι" (απ' την ταινία Στέλλα. Στίχοι: Μιχάλης Κακογιάννης, Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις)
Συζήτηση με το Μάνο Χατζιδάκι, σχετικά με το πασίγνωστο τραγούδι "Τα παιδιά του Πειραιά" (Στίχοι-Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις) .
Και το πιο αγωνιστικό το άφησα για το τέλος...! "Θα σημανουν οι καμπανες", (Στίχοι: Γιάννης Ρίτσος, Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης).
(Σημείωση: Το παρακάτω άρθρο γράφτηκε χτες, αλλά δημοσιεύεται σήμερα.)
Χιροσίμα, 06/08/1945, μετά τις 8:15 εκείνο το πρωινό, τίποτα δεν θα ήταν πια ίδιο στην πόλη...! Σαν σήμερα, πριν 69 χρόνια, για πρώτη φορά στην ιστορία σε περίοδο πολέμου, γίνεται χρήση της ατομικής βόμβας, από τους Αμερικάνους εναντίον της Ιαπωνίας. Ο πόλεμος στην Ευρώπη έχει τελειώσει με την άνευ όρων συνθηκολόγηση των ναζί (9 Μαΐου 1945), αλλά το μέτωπο του Ειρηνικού συνεχίζεται. Οι Ιάπωνες, όμως, σύμμαχοι των ναζί στις δυνάμεις του Άξονα, διακηρύττουν ότι δεν πρόκειται να παραδοθούν, θα πολεμήσουν μέχρις εσχάτων, μέχρι οι Αμερικάνοι να μπουν στην ίδια την Ιαπωνία . Τότε, οι Αμερικάνοι αποφασίζουν, ότι η χρήση της ατομικής βόμβας αποτελούσε τη μόνη ... λύση, προκειμένου να παραδοθούν οι Ιάπωνες και να μετριαστούν οι αμερικανικές απώλειες, αν συνεχιζόταν ο πόλεμος και γινόταν απόβαση. Έτσι, στις 6 Αυγούστου του 1945, στις 8:15, η πρώτη ατομική βόμβα, με την ονομασία "μικρό αγόρι" (little boy), πέφτει στη Χιροσίμα. Το αεροπλάνο που τη μεταφέρει ονομάζεται "Enola Gay", το όνομα της μητέρας του πιλότου, συνταγματάρχηΠολ Τίμπετς (1915 - 2007) (Enola Gay Tibbets). Τι ειρωνεία, η μάνα που δηλώνει τη γέννηση και την αρχή της ζωής, να γίνει συνώνυμο του πιο φρικτού όπλου που έχει φτιαχτεί ποτέ, συνώνυμο του θανάτου...! Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ανθρώπων που πέθαναν ακαριαία από την έκρηξη είναι περίπου 70.000...! Λόγω της έκθεσης στην ακτινοβολίας και τραυμάτων, τους επόμενους μήνες, άλλοι 60.000 άνθρωποι απεβίωσαν. Οι περισσότεροι (περίπου 60%) πέθαναν από την αρχική θερμοκρασία (από ακαριαία ολική εξαέρωση ή τήξη του σώματος μέχρι εγκαύματα), 20% σκοτώθηκαν απ' το ωστικό κύμα και 20% από έκθεση στην ακτινοβολία. Απ' το 1945, αρκετές χιλιάδες έχουν πεθάνει από ασθένειες που προκάλεσε η έκρηξη της βόμβας, όπως λευχαιμία, λέμφωμα, καρκίνο των πνευμόνων και άλλα είδη καρκίνου. Η πόλη σχεδόν ισοπεδώθηκε, περίπου το 69% των οικοδομημάτων καταστράφηκε. Η πόλη ανοικοδομήθηκε μετά τον πόλεμο. Στο σημείο της έκρηξης, το μόνο κτήριο που έμεινε όρθιο, στέκει ακόμα εκεί, στη κατάσταση που βρέθηκε αμέσως μετά την έκρηξη, για να θυμίζει σε όλους το γεγονός. Είναι τομνημείο ειρήνης της Χιροσίμα ή "Θόλος της Ατομικής Βόμβας", και έχει χαρακτηριστεί ως "Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO". Οι δημοτικές αρχές της πόλης συνεχίζουν να υποστηρίζουν την κατάργηση όλων των πυρηνικών όπλων. Στην πόλη υπάρχει ακόμα το "Πάρκο Ειρήνης της Χιροσίμα", αφιερωμένο στα θύματα της έκρηξης. Εκεί υπάρχουν διάφορα μνημεία και κτίρια, το καθένα αφιερωμένο σε μια διαφορετική πλευρά της επίθεσης. Αν θυμάστε από παλιότερη ανάρτησή μου (δείτε ΕΔΩ), ο Ρώσος ποιητής Rasul Gamzatov, εμπνεύστηκε τους στίχους του ρώσικου τραγουδιού "Οι γερανοί", από το άγαλμα ενός μικρού κοριτσιού στο πάρκο αυτό, της Σαντάκο Σασάκι, που πέθανε από τη ραδιενέργεια της βόμβας λίγα χρόνια μετά την επίθεση. Το άγαλμά της είναι αφιερωμένο στη μνήμη των παιδιών που πέθαναν. Λίγες μέρες αργότερα, στις 9 Αυγούστου του 1945, οι Αμερικάνοι ρίχνουν ατομική βόμβα στην πόλη Ναγκασάκι, με όνομα "χοντρός άντρας" (fat man). Ωστόσο, λόγω της γεωγραφικής θέσης του Ναγκασάκι, τα αποτελέσματά της στο έδαφος ήταν λιγότερο καταστροφικά από αυτά της βόμβας στη Χιροσίμα, αν και οι συνέπειες της ραδιενέργειας ήταν εξίσου θανατηφόρες. Η Ιαπωνία συνθηκολογεί στις 15 Αυγούστου του 1945. Ο πιλότος, Πολ Τίμπετς, δεν μετάνιωσε ποτέ για την απόφαση να πέσει η βόμβα. Σε μια συνέντευξη του 1975 δήλωσε "Είμαι περήφανος που μπόρεσα ν' αρχίσω με το τίποτα, να σχεδιάσω την επιχείρηση και να δουλέψει όσο τέλεια δούλεψε... Κοιμόμουν ήσυχος κάθε βράδυ.". Το Μάρτιο του 2005 δήλωσε "αν με βάλετε στις ίδιες συνθήκες, σίγουρα, θα το ξανάκανα". Πρόσφατα, στις 28 Ιουλίου 2014, πέθανε ο τελευταίος επιζών απ' το πλήρωμα, ο πλοηγός Theodore Van Kirk (1921 - 2014).
Τα παραπάνω, μας βοήθησαν, έστω και νοερά, να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή. Όπως προσέξατε, τόνισα ιδιαίτερα τους αριθμούς των νεκρών, το πώς πέθαναν, τις υλικές καταστροφές, αλλά και τα μνημεία που μας θυμίζουν το καταστροφικό γεγονός. Το έκανα αυτό για να κατανοήσουμε το πόσο καταστροφικά είναι τα νέα "υπερ - όπλα", ιδιαίτερα τα πυρηνικά, και πού μπορεί να οδηγήσει η δίψα του ανθρώπου για δύναμη και υπεροχή. Στη Χιροσίμα πέθαναν χιλιάδες άμαχοι, ακόμα και μικρά παιδιά, από το καταστροφικό αυτό όπλο. Τονίζω ιδιαιτέρως το "άμαχοι"...! Ο σύγχρονος άνθρωπος διακατέχεται από αλαζονεία, η οποία τον ωθεί στην κατασκευή όλο και πιο καταστροφικών όπλων, όπλων μαζικής καταστροφής, που με το πάτημα ενός κουμπιού, μίλια μακριά, ισοπεδώνουν μέχρι και πόλεις ολόκληρες. Τα μνημεία, σαν αυτά της Χιροσίμα, δυστυχώς, δεν λειτουργούν ανασταλτικά στη δίψα του ανθρώπου για δύναμη, τα προσπερνά αδιάφορα, δεν διδάσκεται απ' το παρελθόν, και η ιστορία επαναλαμβάνεται...! Μακάρι, κάποτε στο μέλλον, οι λαοί να καταλάβουν, ότι αυτά που τους ενώνουν είναι πιο πολλά απ' αυτά που τους χωρίζουν! Η ένοπλη ειρήνη δεν είναι λύση, ούτε η παγκόσμια κυριαρχία των ισχυρών ιμπεριαλιστικών κρατών και συνασπισμών. Η λύση είναι η επίλυση των διαφορών των κρατών μέσα από τον διάλογο και τις αμοιβαίες υποχωρήσεις, ο αλληλοσεβασμός, η συναδέλφωση και η συνεργασία μεταξύ των λαών...! Ο πλανήτης πρέπει να απαλλαγεί από τα καταστροφικά πυρηνικά όπλα (πυρηνικός αφοπλισμός). Σταδιακά στο μέλλον, με την επίλυση των διαφορών, ίσως επέλθει και ο παγκόσμιος αφοπλισμός. Ένας πλανήτης που τα κράτη δε θα έχουν στρατούς, θα έχουν επιλύσει τις διαφορές τους, τα χρήματα θα επενδύονται σε τομείς όπως η παιδεία, η υγεία και η έρευνα αντί για όπλα, οι λαοί θα ζουν αδελφωμένοι και θα συνεργάζονται για μια καλύτερη ζωή...! Ένας κόσμος γεμάτος ειρήνη και αγάπη, και όχι πόλεμο και μίσος...!
Όταν ήμουν στην Β' Γυμνασίου, ο φιλόλογος μας, κύριος Βωβός, μας είχε διδάξει ένα απόσπασμα από το βιβλίο "Τα λουλούδια της Χιροσίμα", της Εντίτα Μόρρις.
Παραθέτω μια μικρή περίληψη του βιβλίου, όπως αυτή υπάρχει στο σχολικό βιβλίο των Κειμένων Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Β' Γυμνασίου
Η υπόθεση του μυθιστορήματος Τα λουλούδια της Χιροσίμα εκτυλίσσεται 15 χρόνια μετά την 6η Αυγούστου 1945, ημέρα της ατομικής έκρηξης στη Χιροσίμα. O Σαμ, ένας νεαρός Αμερικανός, μπαίνει οικότροφος σε ένα σπίτι Γιαπωνέζων. Η νεαρή οικοδέσποινά του Γιούκα προσπαθεί να του κρύψει τα φρικτά της εγκαύματα, το σωματικό και ψυχικό μαρτύριο της οικογένειάς της που υποφέρει από τις συνέπειες της ραδιενέργειας. O Σαμ, μέσα από τη συναναστροφή του με τη Γιούκα, ανακαλύπτει σταδιακά το οικογενειακό τους δράμα, νιώθει αλληλέγγυος με τα θύματα και συμμερίζεται τις αξίες και το στόχο της ζωής της: να συντηρεί τη μνήμη του ολοκαυτώματος και να αγωνίζεται για την ειρήνη, ενάντια στην ανθρώπινη βαρβαρότητα.
Το απόσπασμα του βιβλίου που υπάρχει στο σχολικό βιβλίο της Λογοτεχνίας, μπορείτε να το διαβάσετε στη σελίδα του ψηφιακού σχολείου, κάνοντας κλικ ΕΔΩ.
"Η μελαχρινή Μολδαβή" (ρωσ. Смуглянка Молдаванка) είναι ρώσικο τραγούδι γραμμένο το 1940 σε στίχους Yakov Shvedov και μουσική του Anatoliy Grigorevich Novikov. Η σύνθεσή του ανατέθηκε από τη Στρατιωτική Διοίκηση του Κιέβου (Киевский вое́нный о́круг), ως μέρος μιας σουίτας προς τιμήν του Grigory Kotovsky, αρχηγού δύο Μολδαβικών εξεγέρσεων στη Βεσσαραβία (περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης, οριοθετημένη από τους ποταμούς Δνείστερο και Προύθο), ενάντια στη Ρωσική Αυτοκρατορία, το 1905 και το 1915.
Είναι γραμμένο σε στυλ παραδοσιακού μολδαβικού τραγουδιού. Το τραγούδι αποδίδει φόρο τιμής στις αντάρτισσες του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου (1917 - 1922). Οι στίχοι λένε ότι ένας νεαρός άνδρας ερωτεύτηκε μια όμορφη μελαχρινή Μολδαβή που μάζευε σταφύλια, η οποία αποδείχθηκε ότι ήταν αντάρτισσα, και τον πείθει να ενταχθεί και αυτός στις τάξεις των ανταρτών.
Το τραγούδι συνδέθηκε, επίσης, και με τους Σοβιετικούς αντάρτες και την αντίστασή τους ενάντια στους κατακτητές, κατά την ναζιστική κατοχή περιοχών της ΕΣΣΔ. Η παρουσίαση του τραγουδιού το 1973 στη Σοβιετική ταινία "Μόνο οι έμπειροι πάνε στη μάχη" (В бой идут одни „старики“), το έκανε ευρύτερα γνωστό στη Σοβιετική Ένωση, εντάσσοντάς το στην λαϊκή παράδοση.
Η σημαία της Σοβιετικής Δημοκρατίας της Μολδαβίας (1940 - 1991)
Για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι ένα τμήμα της σημερινής Μολδαβίας , η Υπερδνειστερία, καθώς και περιοχές της σημερινής Ουκρανίας, αποτέλεσαν την Μολδαβική Αυτόνομη Σοβιετική Σοσιαλιστική Δημοκρατρατία (μολδ. Република Аутономэ Советикэ Cочиалистэ Молдовеняскэ) που άνηκε στην Σοβιετική Δημοκρατίας της Ουκρανίας, την περίοδο 1924 - 1940. Το 1940, η προαναφερθείσα αυτόνομη δημοκρατία, μαζί με την περιοχή της Βεσσαραβίας, συγκρότησαν την Μολδαβική Σοβιετική Σοσιαλιστική
Δημοκρατία (ρωσ. Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика), μια από τις 15 δημοκρατίες της ΕΣΣΔ. Το 1991, η Σοβιετική Δημοκρατία της Μολδαβίας ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από την ΕΣΣΔ. Η περιοχή της Υπερδνειστερίας έχει από το 1990 κηρύξει την ανεξαρτησία της από τη Μολδαβία, χωρίς αυτή να έχει αναγνωριστεί από τη διεθνή κοινότητα, που τη θεωρεί τμήμα της Μολδαβίας. Σε δημοψήφισμα, η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων της Υπερδνειστερίας (93,1%) ζητούν την ένωση με τη Ρωσία, με την οποία όμως δεν συνορεύει. Με την κρίση της Κριμαίας, το θέμα της ένωσης επανήλθε. Ο Μολδαβικός λαός είναι διχασμένος, καθώς άλλοι υποστηρίζουν καλύτερες σχέσεις με τη Ρωσία, ενώ άλλοι με τη Ρουμανία. Υπάρχει μια συνεχής διαμάχη, σχετικά με το αν οι Μολδαβοί είναι έθνος από μόνοι τους ή Ρουμανικό φύλο. Επίσημη γλώσσα της χώρας είναι η Μολδαβική (κατά την Σοβιετική Περίοδο και η Ρώσικη), που στην πραγματικότητα είναι η Ρουμάνικη.
Μια φορά, μια καλοκαιρινή αυγή,
κοίταξα την πόρτα του διπλανού κήπου
Εκεί ήταν, μια μελαχρινή Μολδαβή,
ένα κορίτσι που μάζευε σταφύλια
Κοκκίνισα και χλόμιασα!
Ξαφνικά, θέλω να πάω να της πω:
"Ας κάτσουμε πλάι στο ποτάμι,
και ας υποδεχτούμε την καλοκαιρινή αυγή"!
ΡΕΦΡΑΙΝ
Ο πράσινος σφένδαμος είναι φουντωτός και τα φύλλα του σκαλιστά
Είμαι ερωτευμένος και στέκομαι ντροπαλά κοντά σου!
Το πράσινο του σφενδάμου, και είναι φουντωτός
Ναι, όλα φουντωτά και σκαλιστά!
Αλλά η μελαχρινή Μολδαβή
λέει στον νεαρό δυνατά:
"Μια ομάδα Μολδαβών ανταρτών
είμαστε έτοιμοι να συγκεντρωθούμε.
Νωρίτερα σήμερα, οι αντάρτες
έφυγαν απ' τα πατρικά σπίτια τους.
Ο δρόμος σε περιμένει
για τους αντάρτες στο δάσος!"
ΡΕΦΡΑΙΝ
Έτσι η μελαχρινή Μολδαβή
έφυγε για το μονοπάτι του δάσους.
Και είχα την πίκρα να δω
ότι αυτή δε με κάλεσε μαζί της!
Και το μελαχρινό κορίτσι απ' τη Μολδαβία
συχνά το σκέφτομαι τη νύχτα!
Ξαφνικά, το μελαχρινό κορίτσι μου
το είδα στην ομάδα (των ανταρτών)!
Ο πράσινος σφένδαμος είναι φουντωτός, και τα φύλλα του σκαλιστά!
Γεια σου νεαρέ άντρα, καλέ μου, αγαπημένε μου!
Το πράσινο του σφενδάμου, και είναι φουντωτός,
Ναι, όλα φουντωτά και σκαλιστά!
Η Χορωδία του Κόκκινου Στρατού, από τους πιο γνωστούς ερμηνευτές του τραγουδιού.
Με αφορμή την συμπλήρωση ενός αιώνα από την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η ΝΕΡΙΤ θα μεταδώσει το Σαββατοκύριακο ένα τηλεοπτικό ιστορικό αφιέρωμα.
Συγκεκριμένα, το Σάββατο 28 Ιουνίου στις 14.00 θα μεταδοθεί το ντοκιμαντέρ του BBC «ΗΜΟΥΝ ΕΚΕΙ, Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ» (Ι was there, the Great War Interviews), παραγωγής 2014.
Πρόκειται για ένα συγκινητικό αφιέρωμα στο ανθρώπινο πρόσωπο του πολέμου, μέσα από τα εκθέματα του Αυτοκρατορικού Μουσείου Πολέμου (Imperial War Museum) στο Λονδίνο – ένας εξαιρετικός θησαυρός που βασίζεται σε μαρτυρίες αυτοπτών κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το ντοκιμαντέρ αποτελεί ένα μικρό απόσπασμα της σειράς-ορόσημο του BBC με τίτλο «The Great War» που γυρίστηκε πριν από 50 χρόνια. Μέσα από τις συνεντεύξεις, ζωντανεύουν η φρίκη των βομβαρδισμών, η αγωνία των νεαρών ανδρών που αναγκάστηκαν να γίνουν δολοφόνοι, τα μικρά διαστήματα ειρήνης στα πεδία των μαχών και οι σπαρακτικές ιστορίες γυναικών που έχασαν στο μέτωπο τους κοντινούς τους ανθρώπους.
Την Κυριακή 29 Ιουνίου στις 13.15 η ΝΕΡΙΤ θα μεταδώσει σε μαγνητοσκόπηση τη συναυλία που θα δώσει την προηγουμένη (28.06.14)η Φιλαρμονική Ορχήστρα της Βιέννης στο Σαράγεβο.
Υπό τη διεύθυνση του Franz Welser-Möst, η Φιλαρμονική της Βιέννης με τη συμμετοχή της Χορωδίας του Εθνικού Θεάτρου του Σαράγεβο, θα ερμηνεύσει έργα Joseph Haydn, Johannes Brahms, Franz Schubert, Maurice Ravel κ.α., σε μια προσεγμένη τηλεοπτική συμπαραγωγή της EBU, που επιμελήθηκαν οι δημόσιες τηλεοράσεις της Βοσνίας- Ερζεγοβίνης (BHRT), της Γαλλίας (France Télévisions) και της Γερμανίας (ZDF).
Η συναυλία θα δοθεί μπροστά από την Εθνική Βιβλιοθήκη Vijećnica της βοσνιακής πρωτεύουσας – ένα σημείο υψηλού συμβολισμού, αφού μόλις λίγα μέτρα μακρύτερα δολοφονήθηκε το 1914 ο αρχιδούκας Φερδινάνδος, γεγονός που πυροδότησε και την έκρηξη του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου. Πηγή: ΝΕΡΙΤ
------------------------------------------------------------------
ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΑΠΟΨΗ
Οι πόλεμοι αποτελούν τις πιο μελανές σελίδες της παγκόσμιας ιστορίας του ανθρώπου! Μετά από κάθε πολεμική σύρραξη, οι λαοί επιζητούν την ειρήνη, αλλά δεν αργεί η ώρα που μια νέα πολεμική εστία αρχίζει να καίει, καθώς η ιστορική μνήμη είναι περιορισμένη και επικρατούν τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης. Όπως είχε διατυπώσει ο Καρλ Μαρξ:"Η ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα". Κατά βάθος, κανένας λαός δεν θέλει πόλεμο, αλλά οι έντεχνοι μηχανισμοί προπαγάνδας των ισχυρώνφανατίζουν τις μάζεςκαι παρουσιάζουν τον πόλεμο ως μόνο λύση! Οι μόνοι πόλεμοι που είναι αποδεκτοί είναι οι αμυντικοί, στους οποίους υπερασπίζεται η ακεραιότητα μιας χώρας έναντι στον ξένο εισβολέα ( πχ Ελλάδα 1940, Σοβιετική Ένωση 1941)!
Ποια είναι, λοιπόν, η λύση για να αποφευχθεί ο πόλεμος; Η ιστορική γνώση, χωρίς δογματισμούς και μονομέρεια! Ο σύγχρονος άνθρωπος επιβάλλεται να γνωρίζει καλά, εκτός απ' την ιστορία της πατρίδας του, και παγκόσμια ιστορία! Δυστυχώς κάτι τέτοιο στην Ελλάδα δεν ισχύει...! Εδώ επικρατεί μια"Ελληνοκεντρική" άποψη για την ιστορία. Επιμένουμε διαρκώς σε ένα λαμπρό ιστορικό παρελθόν (Αρχαιότητα, Βυζάντιο), δίνοντας λιγότερη σημασία σε σχετικά πρόσφατα γεγονότα της ιστορίας. Για παράδειγμα την Αρχαιότητα και το Βυζάντιο τα έχω διδαχτεί ... 3 ... φορές (δημοτικό, γυμνάσιο, λύκειο). Νεότερη ιστορία δεν έχω διδαχθεί ποτέ ολοκληρωμένα στο σχολείο. Είναι σημαντικό οι μαθητές της χώρας να γνωρίζουν για γεγονότα όπως οι Παγκόσμιοι Πόλεμοι, η Κατοχή, η Εθνική Αντίσταση, ο Εμφύλιος, η Χούντα...! Είναι αρκετά σημαντικό το λαμπρό παρελθόν της Αρχαιότητας και του Βυζαντίου, αλλά πρέπει να επικεντρωθούμε και στη Νεότερη Ιστορία, σε Ελληνικό και Παγκόσμιο επίπεδο!
Αν κάποιος έχει κατανοήσει τη ματαιότητα ενός πολέμου, τα δεινά και τις καταστροφές που προκαλεί στις ανθρώπινες ψυχές, τους νεκρούς και τα ορφανά, την καταστροφή σημαντικών τομέων μιας χώρας, όπως η παιδεία, η υγεία, η βιομηχανία και η οικονομία, δεν θα θέλει πόλεμο, αλλά ειρήνη. Μόνο με ιστορική γνώση, χωρίς δογματισμούς, θα τεθούν οι βάσεις για την συμφιλίωση των λαών, την συνεργασία και τον γόνιμο διεθνισμό...! Ίσως φτάσει στο μέλλον μια μέρα, που οι διαφορές των κρατών δεν θα λύνονται με τη δύναμη των όπλων, αλλά με τη δύναμη της διπλωματίας...!
Με αφορμή το γεγονός ότι σαν σήμερα (22/06/1941)ξεκίνησε η επιχείριση "Μπαρμπαρόσα" των ναζί κατά της Σοβιετικής Ένωσης, θα σας παρουσιάσω ένα ρώσικο τραγούδι, το οποίο έγινε πολύ γνωστό στην Σοβιετική Ένωση εκείνη την περίοδο, την "Κατιούσα" (ρωσ. Катю́ша).
Το τραγούδι συντέθηκε το 1938 από τον Matvei Isaakovich Blanter (ρωσ. Матве́й Исаа́кович Бла́нтер), σε στίχους του Mikhail Vasil'evich Isakovsky (ρωσ. Михаи́л Васи́льевич Исако́вский).
Κατιούσα είναι υποκοριστικό του ονόματος Κατερίνα (Екатерина). Το τραγούδι αναφέρεται σε μια κοπέλα, την Κατιούσα, της οποίας ο άντρας υπηρετεί μακριά στα σύνορα. Αυτή τον αναπολεί και εύχεται να είναι καλά.
Οι σοβιετικοί πύραυλοι Κατιούσα (ΒΜ - 13), που χρησιμοποιήθηκαν από τον Κόκκινο Στρατό, πιθανότατα, πήραν την ονομασία τους από αυτό το τραγούδι, χωρίς αυτό να είναι σίγουρο. Η εκδοχή αυτή είναι πειστική, γιατί για πρώτη φορά η πυροβολαρχία έβαλε εναντίον ομάδας φασιστών στην πλατεία Μπαζάρναγια της πόλης Ρούντνια της περιοχής Σμολένσκ στις 14 Ιουνίου του 1941. Και πυροβολούσε από ψηλό απότομο βουνό με απευθείας στόχευση, γι΄αυτό οι στρατιώτες χωρίς καθυστέρηση τη συνέδεσαν στη φαντασία τους με την υψηλή απότομη ακτή στο τραγούδι.
Η πρώτη επίσημη παρουσίαση του τραγουδιού έγινε από την Valentina Batishcheva στο "Παλάτι των Ενώσεων" (ρωσ. Дом союзов) στη Μόσχα. Άλλοι σημαντικοί ερμηνευτές ήταν η Lidia Andreyevna Ruslanova και φυσικά η Χορωδία του Κόκκινου Στρατού.
Στην Ελλάδα, η μουσική του τραγουδιού, με άλλους στίχους είναι γνωστή ως "Ύμνος του ΕΑΜ".
Οι παρακάτω στίχοι είναι δικιά μου μετάφραση της Αγγλικής μετάφρασης του τραγουδιού, την οποία βρήκα στο Διαδικτυακό Αρχείο Μαρξιστών.
ΣΤΙΧΟΙ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
Οι μηλιές και οι αχλαδιές άνθισαν
Η ομίχλη έπλεε πάνω απ' το ποτάμι
Η Κατιούσα ξεπρόβαλε στην όχθη,
την ψηλή και απόκρημνη
Περπατά, τραγουδώντας ένα τραγούδι,
για έναν γκρι της στέπας αετό
για την αληθινή της αγάπη,
του οποίου τα γράμματα κρατά!
Ω, εσύ τραγούδι της κοπέλας,
πήγαινε με τον λαμπρό ήλιο,
και φτάσε στον στρατιώτη μακριά στα σύνορα,
μαζί με τις ευχές της Κατιούσας.
Ας θυμάται ένα απλό κορίτσι,
και ας ακούσει πως αυτή τραγουδά!
Ας φυλάει την πατρίδα,
όπως η Κατιούσα φυλά την αγάπη τους!
Στο βίντεο που παραθέτω στη συνέχεια, έχω προσαρμόσει τους παραπάνω στίχους. Ερμηνεύει η Χορωδία του Κόκκινου Στρατού.
26 Απριλίου 1937. Γερμανικά και Ιταλικά αεροσκάφη εκτελούν μία αποστολή για λογαριασμό του Φράνκο,επεμβαίνοντας ενεργά στον ισπανικό εμφύλιο πόλεμο. Ο βομβαρδισμός της Γκουέρνικα, ήταν μια πραγματική σφαγή. Η φρίκη του βομβαρδισμού συγκίνησε τον Πικάσο ,ο οποίος ζωγράφισε τον ομώνυμο πίνακα.
Η αεροπορική δύναμη Κόνδωρ έσπευσε να σώσει τον Φράνκο που παρά την υπεροπλία του δεν μπορούσε να καταλάβει τη Μαδρίτη. Οι ναζί έσπευσαν να κάνουν αυτό που ήξεραν να κάνουν πολύ καλά.Να βομβαρδίζουν αμάχους! Επέλεξαν τη Γκουέρνικα μια πόλη των Βάσκων για να δοκιμάσουν τις βόμβες που λίγο αργότερα θα χρησιμοποιούσαν κατά όλης της Ευρώπης. Η αεροπορία του απατεώνα Γκαίρινγκ, αρχηγού του γερμανικής αεροπορίας που την ίδια ώρα πούλαγε όπλα -χωρίς να φαίνεται βέβαια- στους δημοκρατικούς της Ισπανίας,διέλυσε μια πόλη που δεν είχε ούτε έναν στρατιωτικό στόχο!
Δείτε το σπαρακτικό βίντεο από το έγκλημα που έγινε στη Γκουέρνικα.
Θα ήθελα να παραθέσω ένα απόσπασμα από το σχολικό βιβλίο ιστορίας της Γ' Λυκείου, σχετικά με το γεγονός, που μου έκανε εντύπωση!
"Λέγεται ότι, όταν ένας αξιωματικός της Γκεστάπο που επισκέφτηκε το ατελιέ του Πικάσο, κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τον ρώτησε, δείχνοντάς του τον καμβά όπου είχε ζωγραφίσει την "Γκουέρνικα", "Εσείς το κάνατε αυτό;", ο καλλιτέχνης του απάντησε: "Όχι, εσείς το κάνατε".
"...Να μια, να δυο, να κι άλλη μια λοστοί ξηνάρια και σφυριά κι ο δυναμίτης στη βραχόπετρα στα μάτια σου πέτρα μουγκή στα μάτια σου πέτρα σκληρή σπίτι δεν έχτισες εσύ με τη δουλειά σου τη βαριά χτίσ’ το λοιπόν με την βαρυά να δυο, να τρεις να κι άλλη μια κι ο κόκορας λαλεί μακρυά άιντε και ντε..." Γιάννης Ρίτσος "Άιντε και ντε" Στην παραπάνω φωτογραφία βλέπετε το άγαλμα που τοποθετήθηκε στο κέντρο του Αλιβερίου, στα πλαίσια των έργων ανάπλασης. Ένα μνημείο για όλους εκείνους τους αφανείς λιγνιτωρύχους των ορυχείων της ΔΕΗ στο Αλιβέρι, που με τη σκληρή δουλειά τους και τον αγώνα τους, κάτω από αντίξοες συνθήκες, έφεραν το "φως" σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Ανάμεσα σε όλους αυτούς και οι δύο μου παππούδες. Απ' τις δύσκολες συνθήκες εργασίας, πολλοί έχασαν τη ζωή τους στις στοές, σε μεγάλα ατυχήματα. Το μνημείο αυτό αποτελεί, λοιπόν, τον ελάχιστο φόρο τιμής της πόλης του Αλιβερίου σε αυτούς του ανθρώπους. Τους παραπάνω στίχους του ποιητή Γιάννη Ρίτσου, μαζί με τη φωτογραφία, τους αφιερώνω στους παππούδες μου, και σε όλους τους υπόλοιπους λιγνιτωρύχους της περιοχής! Τα συγχαρητήρια μου στον καλλιτέχνη, κύριο Ρέτσα! Τέτοια μνημεία είναι για να μας θυμίζουν πόσο σημαντική είναι η συμβολή της εργατιάς στην ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας μιας χώρας. Οι εργάτες είναι αυτοί που σηκώνουν στις πλάτες τους το βαρύ έργο της παραγωγής του πλούτου, οδηγώντας μια χώρα στην ευημερία...! ---------------------------------------------------------- Ένα μικρό βίντεο - αφιέρωμα με φωτογραφίες που είχα φτιάξει παλαιότερα για το λιγνιτωρυχείο της ΔΕΗ στο Αλιβέρι.
Με καθυστέρηση λίγων ημερών, ανεβάζω ανάρτηση για την επέτειο του Πολυτεχνείου (17η Νοέμβρη 1973). Για να σας μεταφέρω στο κλίμα της εποχής επέλεξα το τραγούδι "Αρνιέμαι", που θεωρώ ότι μπορεί να μεταδώσει με τον καλύτερο τρόπο το αγωνιστικό πνεύμα εκείνων των ημερών του Νοέμβρη του '73! Τα μηνύματα του τραγουδιού, αλλά και τα γεγονότα του Πολυτεχνείου, είναι πάντα επίκαιρα, ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, και πρέπει να μας θυμίζουν ότι χρειάζονται αγώνες για την ανατροπή των δύσκολων καταστάσεων και της καταπίεσης, και όχι αδράνεια...!
Το παρακάτω απόσπασμα ανήκει στην ποιητική σύνθεση Η τελευταία π. α. εκατονταετία. O Ρίτσος έγραψε το ποίημα το 1942, ως άμεση αντίδραση στα σύγχρονα ιστορικά γεγονότα (πτώση του αλβανικού μετώπου, γερμανοϊταλική Κατοχή, προμηνύματα της Αντίστασης), το δημοσίευσε ωστόσο πολύ αργότερα, το 1961. Στο απόσπασμα αποτυπώνεται με ρεαλιστικό τρόπο η θλιβερή υποχώρηση του ελληνικού στρατού, κατά την οποία όμως, παρά τις δυσκολίες, διατηρούνται η ελπίδα και το αγωνιστικό φρόνημα.
Ερημωμένα χωριά, ξεροπόταμα σ' ένα ανελέητο ξερό καλοκαίρι. Βομβαρδισμένες εκκλησιές. Ένας άσπρος άνεμος σφύριζε σαν τον τρελό ψάλτη που τραγούδαγε άγρια τροπάρια μες στο ντουφεκίδι κι ο παπάς με τις μπότες του σκοτωμένου αξιωματικού σήκωνε τα ράσα του και πηδούσε το φράχτη. Στους τοίχους ήταν σβησμένα τα συνθήματα. Υπόκωφοι κανονιοβολισμοί στο βάθος, χαμηλά στον ορίζοντα η σιγαλιά του χαμένου πολέμου. Ένα άλογο σκοτωμένο στην πλαγιά.
Είχε κολλήσει ο πάγος το παπούτσι στην κάλτσα, την κάλτσα στο πόδι. Θα ξανάρθουμε - είπαν. Και δίχως πόδια θα ξανάρθουμε. Τρίζαν οι αραποσιτιές παράξενα σα να μας σκίζαν τα χαρτιά με τα πατριωτικά τραγούδια μας σα να μας σκίζαν τις σημαίες μας. Δυολιγνά σύγνεφα κρέμονταν πάνου στο βουνό σα δυο πλεξούδες σκόρδο δίπλα σ' ένα τζάκι σ' ένα βομβαρδισμένο σπίτι. Να κρύψουμε τούτο το φως μη μας το πάρουνε κι αυτό - πού να το κρύψουμε; - είπε. O άλλος κοιτούσε τα νύχια του. Νύχτωνε.
Κατέβηκαν ξυστά, τοίχο τοίχο. Σκύψαν πήραν τον ίσκιο τους και κουκουλώθηκαν. Χάθηκαν. Μονάχα τα τσιγάρα τους μακριά πότε πότε μια κόκκινη λάμψη.
"Λέγαμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες. Πλέον θα λέμε ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες" - Sir W. Churchill, 1940.
" Πολεμήσατε άοπλοι εναντίον πανόπλων και νικήσατε . Μικροί εναντίον μεγάλων και επικρατήσατε. Δεν ήτο δυνατόν να γίνει άλλως, διότι είσθε Έλληνες. Εκερδίσαμεν χρόνον δια να αμυνθώμεν. Ως Ρώσοι και ως άνθρωποι σας ευγνωμονούμε ". Ραδιοφωνικός σταθμός Μόσχας 1942 (Τα παραπάνω λόγια για τους Έλληνες μας τα είχε τονίσει ο καθηγητής Γ.Β., φιλόλογος στη Β' Γυμνασίου)
Πότε ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος; Ποιες ήταν οι ισορροπίες δυνάμεων και πώς άλλαξαν; Πόσο διήρκησε η περίοδος που οι ιστορικοί ονόμασαν «ψευδοπόλεμος»; Πότε η ναζιστική πλημμυρίδα βρέθηκε στο αποκορύφωμά της και πόσο γρήγορα υποχώρησε; Πότε τελείωσε ο πόλεμος στην Ευρώπη; Οσο και αν ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος αποτελεί ένα δημοφιλές πεδίο της Ιστορίας στον βαθμό που να αποτελεί και λαϊκό ανάγνωσμα, τα παραπάνω ερωτήματα δεν είναι πάντα εύκολο να απαντηθούν. Ειδικά στη χώρα μας, που λόγω της ελληνοκεντρικής θεώρησης της Ιστορίας, συχνά οι μαθητές και οι ενήλικες μπερδεύουν το ξέσπασμα του πολέμου με την 28η Οκτωβρίου και αγνοούν παντελώς ότι η παγκόσμια σύρραξη είχε ξεσπάσει 14 μήνες νωρίτερα, 1η Σεπτεμβρίου 1939. Το Internet και το YouTube προσφέρουν και εδώ μια γρήγορη και εύπεπτη λύση, εικονογραφώντας τις αλλαγές στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αφρική – από την αστραπιαία επίθεση των χιτλερικών δυνάμεων στην Πολωνία τον Σεπτέμβριο του 1939 ως την τελική ήττα τον Μάιο του 1945 – σε ένα βίντεο επτά λεπτών. Με κόκκινο χρώμα απεικονίζονται οι δυνάμεις του Αξονα και πορτοκαλί τα κράτη μαριονέτες του Χίτλερ. Με μπλε και γαλάζια χρώματα απεικονίζονται οι δυνάμεις των Συμμάχων. Ετσι, θα διαπιστώσει κανείς ότι η Ελλάδα γίνεται μπλε αυτομάτως τον Οκτωβρίο του 1940, ενώ ως τότε παρέμενε, ως ουδέτερη, λευκή. Οπως «λευκές» θα παραμείνουν ως το τέλος του πολέμου η Τουρκία και η Ιρλανδία.
Από την άλλη, για 21 μήνες από το ξέσπασμα του πολέμου, η Σοβιετική Ενωση έχει ένα ξεχωριστό πράσινο χρώμα, αυτό που ορίζει το Σύμφωνο Μη Επίθεσης με το Βερολίνο, το οποίο είχαν υπογράψει ο Μολότοφ με τον Ρίμεντροπ. Οταν τον Ιούνιο του 1941 ο Χίτλερ εξαπολύει την Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα εναντίον της ΕΣΣΔ, τότε αυτή γίνεται μπλε, συμπλέοντας με τους Συμμάχους. Στο ερασιτεχνικό αυτό βίντεο ακούγονται και φωνές. Οπως αυτή του προέδρου των ΗΠΑ Φραγκλίνου Ρούσβελτ που ανακοινώνει την εμπλοκή της Αμερικής στον πόλεμο μετά την επίθεση των Ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ στις 7 Δεκεμβρίου 1941. Ή εκείνη του στρατάρχη Ζούκοφ όταν το Μάιο του 1945 τσάκισε οριστικά τον φασισμό.
Σαν σήμερα, στις 24 Οκτωβρίου 1963 η Σουηδική Ακαδημία τιμά τονΓιώργο Σεφέρη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας, «για το υπέροχο λυρικό ύφος του, που είναι εμπνευσμένο από ένα βαθύ αίσθημα για το ελληνικό πολιτιστικό ιδεώδες». "Κράτησα τη ζωή μου", ένα αγαπημένο τραγούδι, σε στίχους Γιώργου Σεφέρη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη. Ερμηνεύει ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης .
Στις 3 Σεπτέμβρη 1944 στην Λαμπούσα γράφτηκε μία από τις χρυσές σελίδες στην εποποιία της Εθνικής Αντίστασης. Τα ηρωϊκά παληκάρια του 3ου Τάγματος του 7ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ με την ηγεσία του Προκόπη Τζάνου ή Λόγγου έδωσαν ένα καθοριστικό κτύπημα στους Γερμανούς κατακτητές, «απάντησαν» στην ναζιστική θηριωδία που προηγήθηκε λίγους μήνες πριν, τον Μάιο του 44, στο Κακολύρι. Έδωσαν δύναμη και αισιοδοξία στο σκλαβωμένο λαό της Καρυστίας, ανάσα ελπίδας στα χωριά μας.
Ο καπετάνιος του 3ου Συντάγματος ο Αξέχαστος Θανάσης Τζάνος, ο ακούραστος αυτός καθοδηγητής του ΕΑΜ της Νότιας Εύβοιας, περιγράφει με απλά και αληθινά λόγια την προετοιμασία και την διεξαγωγή της Μάχης, στο βιβλίο ντοκουμέντο «Η Νότια Ευβοια στην Κατοχή».
Βασίλης Μήτρου
Αξίζει να σταθούμε στον Βασίλη Μήτρου. Ο Καπετάνιος του ο Θανάσης Τζάνος γράφει γιαυτόν: «’Αξιος και φιλότιμος καθώς ήταν ο Βασίλης πήρε την πρώτη θέση στη δουλειά της οργάνωσης και έτρεχε στις πιο επικίνδυνες αποστολές που τον έστελναν.. Μα ο Βασίλης ήταν ανήσυχος. Η δουλειά της πολιτικής οργάνωσης δεν τον ικανοποιούσε, ήθελε να ανέβει στο βουνό να γίνει αντάρτης, να πολεμήσει τους Γερμανούς με το όπλο στο χέρι. … Στην μεγάλη του όμως επιμονή αναγκάστηκαν να τον αφήσουν και ο Βασίλης έτρεξε όσο μπορούσε γρήγορα για να βρεθεί εκεί που τον έσπρωχνε η καρδιά του στον ΕΛΑΣ. Και εκεί δεν άργησαν να τον γνωρίσουν, γι αυτό πολύ γρήγορα τον αγάπησαν και τον εκτίμησαν. Τον έμαθαν σε λίγο τα χωριά, τον έμαθαν οι ταγματασφαλίτες, τον έμαθαν οι Γερμανοί. «Έρχεται ο Γύφτος» έλεγαν οι τσολιάδες και έτρεχαν να κρυφτούν. «Πέρασε ο Γύφτος» έλεγαν στις γειτονιές και έτρεχαν να τον γνωρίσουν. Απέραντη αγάπη από τους σκλαβωμένους και τους φίλους, άσβεστο μίσος από τους γερμανούς και τους Προδότες».
Αυτός ήταν ο ηρωϊκός Βασίλης Μήτρου ο μοναδικός έλληνας νεκρός της Μάχης της Λαμπούσας (Πηγή: Δήμος Κύμης - Αλιβερίου)
Τη Δευτέρα 19/08/2013, επισκέφτηκα την Κολοκυθιά, ένα ορεινό χωριό χτισμένο στις πλαγιές των Βαρδουσίων, σε υψόμετρο 900m., στο νομό Φθιώτιδας. Σκοπός του ταξιδιού μου ήταν να βρεθώ στον τόπο που σκοτώθηκε ο προπάππους μου, Πέτρος Δ. Γιαννούλης, στις 02/04/1947, κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου, σε ενέδρα ανταρτών. Η ενέδρα είχε στηθεί στο Σκαλόρεμα, μια ρεματιά, κοντά στο χωριό. Ο λοχαγός του λόχου που υπηρετούσε ο προπάππους μου, δεν άκουσε τους ανωτέρους του, που του είπαν να μην περάσει από κει, αλλά να ακολουθήσει άλλη διαδρομή. Ο λόχος ξεκίνησε νωρίς το πρωί και περνώντας απ' την περιοχή, έπεσε στην ενέδρα. Οι νεκροί 18, πολλοί επίσης και οι αιχμάλωτοι. Οι αντάρτες ήταν κρυμμένοι στα ψηλά σημεία της ρεματιάς. Οι στρατιώτες πήγαιναν ουσιαστικά σαν πρόβατα στη σφαγή. Ο λοχαγός εγκατέλειψε το πεδίο της μάχης, αφήνοντας τους στρατιώτες του στη μοίρα τους. Απ' ότι μου είπαν οι κάτοικοι του χωριού, ο συγκεκριμένος λοχαγός, επανέλαβε κάτι παρόμοιο και στο μέλλον, και εκτελέστηκε, καθώς υπήρχαν υποψίες ότι συνεργαζόταν με τους αντάρτες. Μετά τη μάχη, οι αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν στα Μάρμαρα, ένα γειτονικό χωριό, όπου αφού οι αντάρτες τους πήραν τα ρούχα και τον οπλισμό, τους άφησαν ελεύθερους. Οι αντάρτες άφηναν ελεύθερους τους αιχμάλωτους στρατιώτες, γιατί ήταν στρατεύσιμοι, αλλά εκτελούσαν τους αιχμάλωτους χωροφύλακες, διότι ήταν εθελοντές. Μερικές γυναίκες απ' την Κολοκυθιά, φόρτωσαν τους νεκρούς της μάχης στα μουλάρια τους, και τους μετέφεραν στο χωριό, όπου θάφτηκαν στο νεκροταφείο της
Ο τόπος της ταφής
Κολοκυθιάς, δίπλα σε έναν ομαδικό τάφο Γερμανών στρατιωτών, που είχαν εκτελεστεί το 1943, από αντάρτες. Όπως μου διηγήθηκε η κυρία Κυριακή Μπούρχα, αδερφή μιας εκ των γυναικών που μετέφεραν και έθαψαν τους νεκρούς στρατιώτες, οι στρατιώτες τάφηκαν με όλες τις τιμές, και το χωριό έκανε τρισάγια όχι μόνο γι' αυτούς, αλλά και για τους Γερμανούς στρατιώτες. Τη δεκαετία του '60, οι Γερμανοί πήραν τους νεκρούς τους απ' το χωριό. Το Ελληνικό Κράτος, όμως, έδειξε και δείχνει αδιαφορία, για τους νεκρούς στρατιώτες του. Σε επιστολές μου προς το Γενικό Επιτελείο Στρατού, ζητώντας πληροφορίες για τις συνθήκες της μάχης και τον τόπο ταφής του προπάππου μου, οι υπεύθυνοι μου απάντησαν ότι δεν γνωρίζουν την τοποθεσία της ταφής. Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κύριο Ηλία Τζιβελέκα, πρόεδρο του τοπικού συμβουλίου, που μου διηγήθηκε όσα ήξερε για το γεγονός και μου έδειξε τον τόπο της ταφής, τον κύριο Μπούρχα Απόστολο και τη γυναίκα του κυρία Κυριακή, που με δέχτηκαν στο σπίτι τους και μου έδωσαν πληροφορίες, καθώς και τον κύριο Καραγιώργο Δημήτριο,
Η πλατεία του χωριού
για την τηλεφωνική επικοινωνία που είχε μαζί μου, κάνοντάς με να επισπεύσω την επίσκεψή στην Κολοκυθιά. Να μην ξεχάσω την κυρία Μαρία, που έχει το καφενείο δίπλα στην εκκλησία, και τη δροσερή πορτοκαλάδα που ήπια εκεί. Η Κολοκυθιά είναι ένα πανέμορφο χωριό με πολύ φιλόξενους κατοίκους. Σκοπός μου τώρα είναι να μάθω τα ονόματα και των υπόλοιπων στρατιωτών που σκοτώθηκαν στην ενέδρα, προκειμένου να φτιαχτεί μια επιτύμβια στήλη στο χώρο της ταφής.
